● Θα θέλαμε μια σύντομη παρουσίαση του οινοποιείου από το ξεκίνημά σου μέχρι και τις μέρες μας και πως ξεκίνησε η δική σου εμπλοκή με το κτήμα.
Είμαστε ένα μικρό κτήμα από την Κόρινθο που εστιάζει στη βιοδυναμική γεωργία και μεταποίηση σε πλήρη αρμονία με τους ρυθμούς της φύσης. Οινοποιούμε αποκλειστικά γηγενείς ποικιλίες με ελάχιστες παρεμβάσεις και εστιάζουμε στη διατήρηση του οικοσυστήματος καθώς και την συνέχεια και ανάπτυξη της φυτικής και καλλιεργητικής μας κληρονομιάς.

Η ιστορία της οικογένειας ξεκινά κάπου στα τέλη του 19ου αιώνα όπου ο προ-προ-πάππους μου ξεκίνησε να φυτεύει και να καλλιεργεί αμπέλια και ελιές νότια του κάστρου της Ακροκορίνθου. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν είχε δημιουργήσει ένα μικρό οινοποιείο όπου όπως λέγεται όλοι περνούσαν για να δοκιμάσουν το κρασί του. Ο σεισμός του 1962 κατέστρεψε το παλιό πλίθινο σπίτι της οικογένειας όπως και τα παλιά βαρέλια και τον λινό
που διατηρούσαν οι προηγούμενες γενιές. Η δική μου εμπλοκή ξεκινά από το 1999 όπου μαζί με τον πατέρα μου αποφασίσαμε να αναβιώσουμε την οικογενειακή καλλιεργητική παράδοση. Από τότε ασκούμε τη βιολογική γεωργία και από το 2006 μπαίνουμε στο μαγικό κόσμο της βιοδυναμικής γεωργίας. Η χρονιά ορόσημο για εμένα ήταν το 2020 όπου ανέλαβα εξολοκλήρου το οινοπαραγωγικό κομμάτι της οικογένειας με σκοπό να δημιουργήσω βιοδυναμικούς οίνους με την προσωπική μου προσέγγιση.


Η αποστολή μου είναι να παράγω κρασιά που γεννούν χαμόγελα και γιορτάζουν τη ζωή.


●Ποιο είναι το οινοποιητικό σου στυλ;
Η προσέγγισή μας είναι μια οινοποίηση ελάχιστων παρεμβάσεων. Το βασικό ζητούμενο είναι να εκφράσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την αλήθεια που κρύβει το terroir μας. Η απαράβατη αρχή μας είναι ότι το αμπέλι βρίσκεται στο κέντρο της οινοποιητικής δραστηριότητας και ο ρόλος μας είναι να επικοινωνήσουμε με τον λιγότερο επιδραστικό τρόπο τις ιστορίες που έχει να μας διηγηθεί η κάθε χρονιά.

●Ποιοι παράμετροι καθορίζουν μια σπουδαία χρονιά;
Οι βασικοί παράγοντες που θα καθορίσουν κάθε χρονιά είναι κατά τη γνώμη μου δύο: Αφενός, πάντα ήταν είναι και θα είναι το αμπέλι και η κατάσταση του. Η υγεία των σταφυλιών, η ποιότητα του καρπού, η ευζωία των πρέμνων καθώς και η αύρα που εκπέμπει σαν σύνολο το οικοσύστημα του αμπελώνα.
Παράλληλα όμως, επειδή πιστεύω πως το κρασί είναι ένας τρόπος επικοινωνίας συναισθημάτων, θεωρώ ότι η συναισθηματική κατάσταση του αμπελουργού – οινοποιού παίζει ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα. Τόσο για το σταφύλι όσο και το κρασί. Ο παππούς μου χαρακτηριστικά έλεγε ότι το αμπέλι θα πρέπει να σε νιώθει, να ακουμπάς τα κλήματα και να εκδηλώνεις την αγάπη σου. Το ίδιο ακριβώς θεωρώ ότι συμβαίνει και με το κρασί. Αν έχω αρνητικά συναισθήματα κατά το διάστημα που είμαι δίπλα σε ένα κρασί ενώ αυτό ζυμώνει και εξελίσσεται, τα συναισθήματα αυτά θα μεταφερθούν και στο κρασί. Κάθε χρονιά, επομένως, έχει την αλήθεια της.

●Ποιοι είναι οι άνθρωποι και συνάδελφοι που σε έχουν εμπνεύσει μέχρι τώρα στην πορεία σου;
Για εμένα η βασική έμπνευση προέρχεται από την οικογένεια. Η οικογένεια όμως έχει ένα ευρύτερο πλαίσιο. Δεν είναι μόνο όσοι έχουμε δεσμούς αίματος, είναι οι άνθρωποι που μοιραζόμαστε κοινές αξίες και προσεγγίσεις. Άνθρωποι με πάθος και σεβασμό για τη φύση και τη ζωή. Δεν θα μπορούσα να παραλείψω τον Γαβριήλ Πανάγο και τον Μάριο Δεσύλλα όπου είναι οι βιοδυναμικοί μας συνοδοιπόροι από τις αρχές του εγχειρήματός μας όπως επίσης και τον Πάνο και Σπύρο Ζουμπούλη που δουλεύουμε μαζί από την στιγμή που ανέλαβα την οινοποιητική δραστηριότητα της οικογένειας.


●Ποιον από τους συναδέλφους θαυμάζεις περισσότερο; Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο κρασί ή στυλ που απολαμβάνεις;
Εκτιμώ αρκετούς συναδελφους αμπελουργούς, οινοποιούς, οινολόγους και εμπόρους οίνου. Αυτό που παρατηρώ είναι ότι η αγάπη για το αμπέλι και το σταφύλι και το πάθος για το κρασί είναι ο συνδετικός κρίκος και το χαρακτηριστικό γνώρισμα που τους κάνει να ξεχωρίζουν. Μπορώ να πω ότι με συναρπάζουν τα κρασιά από παλαιά κλήματα.

●Ποια είναι η αγαπημένη σου ποικιλία και γιατί;
Δεν θα πω αγαπημένη, γιατί πιστεύω ότι όλες οι ποικιλίες έχουν μία ή περισσότερες ενδιαφέρουσες οπτικές. Θα πω όμως την ποικιλία που έχω ασχοληθεί και μελετήσει περισσότερο, το Μαυρούδι. Για να είμαι και πιο συγκεκριμένος, θα έλεγα η οικογένεια των Μαυρουδιών, η οποία παραμένει ένα άλυτο μυστήριο που βρίσκω αρκετά ελκυστικό καθώς ξετυλίγω το κουβάρι της ιστορίας τους.

●Μπορείς να θυμηθείς έναν συγκεκριμένο τρύγο και για ποιον λόγο;
Μπορώ να θυμηθώ αρκετούς τρύγους, αλλά νομίζω πως και λόγω περιόδου (σ.σ. τέλη Σεπτεμβρίου) δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στον φετινό τρύγο (2021) όπου είναι πραγματικά μνημειώδης η αξία της βιοδυναμικής προσέγγισης στο αμπέλι. Σε μια περίοδο όπου οι παρατεταμένοι καύσωνες σχεδόν κατέστρεψαν πολλούς αμπελώνες της περιοχής, καταφέραμε να έχουμε εξαιρετικής ποιότητας σταφύλι. Τα πρέμνα αν και ξερικά, έδειξαν ότι
με τα κατάλληλα μηνύματα όχι μόνο επιβιώνουν από τον καύσωνα αλλά είναι αρκετά ενεργητικά και εύρωστα.

●Ποιες είναι οι καθημερινές προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει κάθε χρόνο ένας οινοποιός;
Οι περισσότερες προκλήσεις κάθε χρονιάς σχετίζονται κατά βάση με τη δουλειά στο αμπέλι. Αν αυτή τη στιγμή έπρεπε να διαλέξω τη μεγαλύτερη πρόκληση, αυτή θα ήταν η κλιματική αλλαγή. Ο τρόπος με τον οποίον έχουν επηρεάσει οι ανθρωπογενείς επεμβάσεις το κλίμα και το οικοσύστημα είναι κάτι που μας απασχολεί και μας επηρεάζει σε μέγιστο βαθμό. Η βιοδυναμική καλλιέργεια αποτελεί για μένα ένα μέσο για να βοηθήσουμε το οικοσύστημά μας να προσαρμοστεί καλύτερα και ομαλότερα στην αλλαγή αυτή που έρχεται. Δεν προσπαθώ να πω ότι είμαστε πιο έξυπνοι από τη φύση, αλλά το σημαντικότερο είναι να ενδυναμώσουμε την φύση εκ των έσω. Να ακολουθήσουμε, έτσι, μια ολιστική προσέγγιση στη μεγάλη αυτή πρόκληση που έχουμε σαν καλλιεργητές.​

●Η μεγαλύτερη ανταμοιβή για έναν οινοποιό έρχεται τη στιγμή που δουλεύει στο αμπέλι ή στο οινοποιείο;
Η αμπελουργία και οινοποίηση είναι τόσο έντονα συνδεδεμένες, οπότε και δεν υπάρχει μια σαφής απάντηση σε αυτό . Μιας και έχω την τύχη να έχω άμεση επαφή με την καλλιέργεια και μεταποίηση διάφορων βιοδυναμικών τροφίμων της οικογένειας, έχω καταλήξει στο εξής: Το κρασί για μένα είναι το προϊόν εκείνο που εκφράζει περισσότερο από κάθε άλλο την αλήθεια της βιοδυναμικής φιλοσοφίας. Και αυτό συμβαίνει γιατί έδαφος, φυτό, καρπός, άνθρωπος και προϊόν είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένα και αλληλοεξαρτώμενα στην βιοδυναμική οινοποίηση.

●Πόσο δύσκολη είναι η αγορά για τους νέους παραγωγούς; Εσύ τι δυσκολίες αντιμετωπίζεις σε σχέση με τους εν δυνάμει πελάτες σου; Πώς τους προσεγγίζεις;
Η αγορά είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του ευρύτερου κύκλου που ανήκουμε. Ο κύκλος αυτός ξεκινά από το αμπέλι, μεταφέρεται στην οινοποίηση, μετά στην αγορά και πρέπει να καταλήγει πάλι στο αμπέλι. Εκεί ο οινόφιλος μπορεί να αφουγκραστεί τον πραγματικό χαρακτήρα ενός κρασιού. Για εμάς είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει αυτή η ανοιχτή επικοινωνία και αλληλεπίδραση με την αγορά μέσα από κανάλια που μοιραζόμαστε ίδιες αξίες και μπορούν να χαρακτηρίζονται ως “οικογένεια” όπως ανέφερα και νωρίτερα. Μια δυσκολία που ήταν χαρακτηριστική των πρόσφατων καταστάσεων ήταν η αδυναμία να συνυπαρξουμε σε έναν κοινό χώρο, να δοκιμάσουμε κρασιά και να αλληλεπιδράσουμε. Μπορώ να πω όμως ότι οι γευσιγνωσίες μέσω zoom ήταν μια ενδιαφέρουσα εμπειρία..!

●Πως βλέπεις τον σύγχρονο καταναλωτή; Έχουν αλλάξει οι καταναλωτικές του συνήθειες και τι πιστεύεις ότι κινεί το ενδιαφέρον του σήμερα;
Ζούμε στην εποχή όπου ο αντίκτυπος των ενεργειών μας στη φύση είναι πιο εμφανής από ποτέ. Τα αποτελέσματα των ανθρωπογενών επεμβάσεων αλλά και της αλόγιστης χρήσης χημικών σκευασμάτων έχει επηρεάσει το περιβάλλον γύρω μας και ακολούθως την τροφή μας. Η βιωσιμότητα είναι η λέξη κλειδί που χαρακτηρίζει ένα συνεχώς αυξανόμενο κομμάτι του κοινού σε συνδυασμό με το αποτύπωμα που έχουν οι ενέργειες του καθενός μας απέναντι
στο οικοσύστημα που ζούμε.